H Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πρόσφατα την πρότασή της για το European Innovation Act. Η πρωτοβουλία στοχεύει να διευκολύνει την ανάπτυξη, χρηματοδότηση και επέκταση καινοτόμων ιδεών και επιχειρήσεων στην Ευρώπη. Η πρόταση αποτελεί βασικό μέρος της EU Startup and Scaleup Strategy και του Competitiveness Compass, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της τεχνολογικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αφετηρία του European Innovation Act είναι ένα πρόβλημα που απασχολεί εδώ και χρόνια το ευρωπαϊκό οικοσύστημα καινοτομίας: η μετάβαση από την έρευνα στην αγορά. Η ΕΕ διαθέτει ισχυρή ερευνητική βάση, επιστημονικό δυναμικό και νέες τεχνολογίες. Παρόλα αυτά, η Ένωση δυσκολεύεται να μετατρέψει την ερευνητική γνώση σε προϊόντα και υπηρεσίες που φτάνουν στην αγορά και αναπτύσσονται σε μεγαλύτερη κλίμακα. Η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι διαφορετικοί κανόνες μεταξύ κρατών-μελών, οι δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση και τα εμπόδια στην εμπορική αξιοποίηση της διανοητικής ιδιοκτησίας εξακολουθούν να περιορίζουν αυτή τη μετάβαση.
Από την ερευνητική ιδέα στην εμπορική αξιοποίηση
Ένας από τους βασικούς άξονες του European Innovation Act αφορά τη διανοητική ιδιοκτησία (Intellectual Property – IP). Πολλές startups και scale-ups διαθέτουν πατέντες, τεχνογνωσία και άλλα άυλα περιουσιακά στοιχεία, τα οποία όμως δεν είναι πάντα εύκολο να αποτιμηθούν οικονομικά. Αυτό μπορεί να δυσκολεύει την πρόσβασή τους σε επενδύσεις και χρηματοδότηση.
Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου για την αποτίμηση της διανοητικής ιδιοκτησίας, καθώς και μιας ψηφιακής αγοράς που θα συνδέει αγοραστές και πωλητές δικαιωμάτων IP. Προβλέπεται επίσης εξειδικευμένη υποστήριξη προς επιχειρήσεις για την εμπορική αξιοποίηση των ιδεών τους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην κινητοποίηση έως και €10,2 δισ. πρόσθετης χρηματοδότησης ετησίως μέσω venture capital και δανεισμού που βασίζεται σε assets διανοητικής ιδιοκτησίας. Eurpean Innovation Act
Για τον χώρο της υγείας και της βιοϊατρικής έρευνας, η πρόταση της Επιτροπής έχει ιδιαίτερη αξία. Σε αυτόν τον κλάδο μεγάλο μέρος της αξίας μιας καινοτομίας μπορεί να βρίσκεται σε πατέντες, αλγορίθμους, διαγνωστικές μεθόδους ή άλλες μορφές τεχνογνωσίας. Ένα πιο κοινό και προβλέψιμο πλαίσιο αποτίμησης μπορεί να δημιουργήσει νέες δυνατότητες πρόσβασης σε κεφάλαια. Eurpean Innovation Act
Δημόσιες προμήθειες ως εργαλείο καινοτομίας
Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο της πρότασης αφορά τις προμήθειες έρευνας και ανάπτυξης (R&D procurement).
Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία μιας κοινής διαδικασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε δημόσιοι φορείς να μπορούν να προμηθεύονται υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης με μεγαλύτερη νομική σαφήνεια. Ταυτόχρονα, θα μπορούν να συνεργάζονται ευκολότερα με δημόσιους αγοραστές άλλων κρατών-μελών. Στόχος είναι να επιταχυνθεί η μετάβαση νέων τεχνολογιών από την ανάπτυξη στην πραγματική εφαρμογή, μεταξύ άλλων σε τομείς κοινωνικού ενδιαφέροντος όπως η υγεία. Eurpean Innovation Act
Σε αυτό το πλαίσιο, νοσοκομεία, υγειονομικές περιφέρειες και άλλοι δημόσιοι οργανισμοί μπορούν να λειτουργήσουν όχι μόνο ως τελικοί χρήστες, αλλά και ως πρώτοι αγοραστές καινοτόμων λύσεων. Με αυτόν τον τρόπο αποκτούν τη δυνατότητα δοκιμής, αξιολόγησης και σταδιακής υιοθέτησης τεχνολογιών που δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί σε μεγάλη εμπορική κλίμακα.
Η ευρωπαϊκή πολιτική για τις δημόσιες προμήθειες καινοτομίας βασίζεται ακριβώς σε αυτή τη λογική: η ζήτηση του δημόσιου τομέα μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ευρύτερη διάδοση νέων λύσεων. Eurpean Innovation Act
Προστατευμένα κανονιστικά περιβάλλοντα σε νέους τομείς
Παράλληλα με το European Innovation Act, η Επιτροπή προτείνει ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς για τα regulatory sandboxes (προστατευμένα κανονιστικά περιβάλλοντα) σε τομείς που δεν καλύπτονται ήδη από σχετική νομοθεσία.
Τα regulatory sandboxes επιτρέπουν σε επιχειρήσεις, ερευνητές και δημόσιους φορείς να δοκιμάζουν για περιορισμένο χρονικό διάστημα νέα προϊόντα, υπηρεσίες ή τεχνολογίες. Οι δοκιμές πραγματοποιούνται σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον και υπό την εποπτεία των αρμόδιων αρχών. Με αυτόν τον τρόπο, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα πώς εφαρμόζεται στην πράξη το ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ οι αρχές αποκτούν εικόνα για πιθανές προσαρμογές που μπορεί να απαιτούνται. Eurpean Innovation Act
Η συγκεκριμένη προσέγγιση είναι ιδιαίτερα σημαντική για τεχνολογίες που εξελίσσονται γρήγορα και όπου η καινοτομία μπορεί να προηγείται του υφιστάμενου ρυθμιστικού πλαισίου. Στον χώρο της υγείας, η ελεγχόμενη δοκιμή μπορεί να διευκολύνει σημαντικά τη μετάβαση νέων τεχνολογιών από το ερευνητικό περιβάλλον προς την πραγματική εφαρμογή, με παράλληλη προστασία των ασθενών και του δημόσιου συμφέροντος. Eurpean Innovation Act
Τι σημαίνει το European Innovation Act για το ελληνικό οικοσύστημα υγείας
Για ελληνικές startups, ερευνητικές ομάδες και επιχειρήσεις στον τομέα της υγείας και του φαρμάκου, το European Innovation Act μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση σημαντικών εμποδίων που εμφανίζονται μετά την ανάπτυξη μιας τεχνολογίας:
- χρηματοδότηση,
- εμπορική αξιοποίηση της πνευματικής ιδιοκτησίας,
- πρόσβαση σε αγορές,
- δυνατότητα δοκιμής,
- και σύνδεση με δημόσιους αγοραστές.
Για τους δημόσιους οργανισμούς υγείας στην Ελλάδα, το νέο πλαίσιο μπορεί να δημιουργήσει περισσότερες δυνατότητες συμμετοχής στην ανάπτυξη και υιοθέτηση καινοτόμων λύσεων. Eurpean Innovation Act
Ο ρόλος του Health Hub
H σύνδεση μεταξύ έρευνας, επιχειρήσεων, τεχνολογικών υποδομών και τελικών χρηστών βρίσκεται και στον πυρήνα της λειτουργίας των Ευρωπαϊκών Κόμβων Ψηφιακής Καινοτομίας.
Οι υπηρεσίες του Health Hub περιλαμβάνουν το Innovation Procurement Broker για οργανισμούς και αγοραστές στον τομέα της υγείας, ενώ ο Κόμβος προσφέρει επίσης:
- δυνατότητες δοκιμής τεχνολογιών πριν από την επένδυση,
- υποστήριξη στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση,
- κατάρτιση και υπηρεσίες δικτύωσης.
Ανακαλύψτε τις υπηρεσίες του Health Hub και μάθετε πώς μπορεί ο Κόμβος να υποστηρίξει την εξέλιξη της καινοτομίας σας.